Vrijdag 27 nov. 09 - 14.50 UTC+1

Schiphol – Den Haag. De trein rijdt! Merkwaardig, er is een hogesnelheidslijn aangelegd, maar de Thalys kiest het oude spoor. Affijn. Na al die maanden, weken, dagen en uren ben ik onderweg voor wat een groot avontuur beloofd te worden.  Gisteravond hebben we gezellig met z’n vieren tapas gegeten. Vooral Bram hield niet op met het geven van lange en innig stevige knuffels. Traantjes werden weggepinkt. Jacq memoreerde dat ons record ‘uitelkaarzijn’ tot nu toe 3 weken was. Dat was toen ik in 1986 naar Indonesië ging (of was het 1987?). We namen gisteren en vandaag lang en stevig afscheid en uiteindelijk zwaaide ik naar haar toen ze wegreed in onze zojuist aangeschafte XC70.  

Vrijdag 27 nov. 09 - 17.00 UTC+1

Brussel. Buiten is het donker en het regent. November. Lichte golf van heimwee. Thuis begint het weekend, gaan ze het gezellig maken.  Heb de mannen een SMS gestuurd met een dikke knuffel. Ik kan me nauwelijks voorstellen dat ik over 36 uur in de tropenzon zit.  Marc blijkt praktisch naast me te zitten, ik heb dus ook zijn vrouw en zoon op het station zien staan.

Zaterdag 28 nov. 09 – 17.11 UTC

Lissabon. Ik heb zojuist de krochten van de bagageafhandeling gezien, want mijn tas kwam niet langs de veiligheidsmensen. 2 patronen CO2 voor mijn reddingsvest werden geconfisceerd.  Affijn, kijken of we die in Mindelo kunnen krijgen. Ik hoop dat mijn tas nu wel in het vliegtuig terecht komt, na deze D-tour. Met een biertje hijg ik na van al het gesjouw met mijn zware handbagage. We zijn met flinke vertraging in Lissabon aangekomen, dat kwam door de mist. Gisteravond heb ik met Marc even aan Parijs gesnoven en in zo’n echte Brasserie tegenover het Gare du Nord zuurkool met alles er op en eraan gegeten. Vandaag dus een dag van vliegvelden en vliegtuigen. Marc heeft een boek over weerkunde, samen hebben we al een beetje naar de situatie gekeken. Waar zit de intertropische convergentiezone (ITCZ)? Wat voor situaties kun je zoal verwachten en waar zie je dat aan?

Zondag 29 nov. 09 – 2.07 UTC-1

Sal. We zijn gestrand. Ook het  vliegtuig naar Sal had veel vertraging opgelopen. Zoveel, dat we niet meer verder konden naar Sao Vicente. Morgen vliegen we pas om 19.00 uur. Het heeft uren geduurd voordat alle passagiers een voucher voor het hotel hadden en in de bus zaten. Marc, ikzelf en een Amerikaanse op leeftijd wilden graag onze bagage mee naar het hotel. Lichte verbazing bij het personeel.  ‘Dan duurt alles nog langer’. Op onze beurt waren wij verbaasd dat de rest geen tas of koffer nodig had. Wassen Kaap Verdianen zich niet? Het hotel is uiteraard een dump. We hebben duidelijk Europa verlaten. Ik verlang ernaar om morgen warmte te voelen en zon te zien.

Maandag 30 nov. 09 – 7.41 UTC-1

Mindelo. Gisteravond zijn we dan eindelijk in Mindelo aangekomen. Ik heb geleerd om me mee te laten nemen in de stroom die de Kaap Verdianen voor mij creëren. Lost in translation.
- 11.45 wordt u  opgehaald
- maar wij vliegen pas om 19.00!?
- 11.45 wordt u opgehaald, u vliegt om 13.00 naar Praia en dan om 16.00 naar Sao Vicente.
Ik vraag mij af of we niet beter het vliegtuig van 19.00 kunnen nemen, maar Marc  heeft veel Afrika ervaring en legt me uit dat het heel goed kan zijn dat die vlucht gecancelled zal worden als er niet genoeg passagiers blijken te zijn. Om 14.30 vertrekken we. In Praia krijgen we wat te eten en als iedereen klaar is vertrekken we om een uur of vijf naar Sao Vicente. Thuis maken we ons druk over een half uurtje vertraging door file of trein. Hier kom je gewoon 22 uur later op je bestemming en iedereen ondergaat het lijdzaam.

Het onthaal van Frank en Martje was hartverwarmend. Mijn kaas, worst en pastis vielen in goede aarde. De sfeer in het restaurant, vol met RIDS’ers, was zalig. Ik ben onder de indruk van dit schip. Alles is zo groot. Ik zie hier en daar lijnen lopen waarvan ik de functie nog niet kan duiden. Ik ben razend benieuwd naar de ervaring van het catamaranzeilen. In de kajuit staat alles gewoon los op planken. Een kombuis vol met glazen potten, niets staat vast. En dat blijft zo. Volgens Marc en Frank zal het schip wel veel trillen, klappen maken, met veel herrie. Maar dat is het dan ook.

Frank heeft duidelijk hoge verwachtingen van ons. Hij denkt veel van ons te kunnen leren. Kan ik die verwachting wel waarmaken? Omgekeerd vind ik het zalig dat een ander eerstverantwoordelijk is. Frank is schipper en Marc heeft de meeste zee-ervaring. Ik zal steeds eerst aanhoren wat hun plannen zijn voor ik zal besluiten om eventueel ook een mening te ventileren. De eerste groep gaat vandaag weg. Wij zijn in de laatste groep ingedeeld en vertrekken overmorgen. Er zijn dus nog 2 dagen om onszelf voor te bereiden. En om nog iets van Mindelo te zien.

Maandag 30 nov. 09 – 18.00 UTC

Vanmorgen heeft Frank ons de hele boot laten zien. Vooral de elektronica is behoorlijk complex. Toch vond ik het belangrijk dat hij ons zoveel mogelijk heeft uitgelegd en laten zien. We moeten er ten slotte rekening mee houden dat hem iets kan overkomen. Dan moeten Marc en ik de boot veilig naar huis kunnen varen en zelf problemen op kunnen lossen.  Na de rondleiding heb ik eerst eens de beschikbare papieren kaarten bestudeerd. Dat was voor veel kaarten de eerste keer, want Frank doet alles op z’n Raymarine. Frank heeft alle standaardwerken over cruisen. Die zijn heel leerzaam. Na wat overleg en studie hebben we besloten om eerst zoveel mogelijk zuidwaarts te zeilen en de ITCZ op ongeveer 25°W aan te snijden. Volgens de statistieken is de ITCZ daar het smalst. Op een gegeven moment zullen we dan de zuidelijke passaatwind oppikken, die ZO is, en de koers richting Salvador verleggen. Zo varen we halve of ruime wind naar Salvador. Als we eerst west zouden gaan moeten we bij Brazilië aan de wind naar het zuiden, dat is niet fijn. Al helemaal niet met een cat. Deze route is ook het advies van de organisatie. Zij adviseren ook om in de ITCZ de motor aan te zetten en er zo snel mogelijk weer uit zien te komen. Frank had een gribfile binnengehaald. Daarop was slecht weer te zien meer nar het westen. Voor de Afrikaanse kust is het volkomen windstil. Ik denk  dat ons besluit wel vaststaat.

Dinsdag 1 dec. 09 – 18.00 UTC

Het was onze laatste dag. Marc is ongeveer de hele dag met navigatiemiddelen aan het scharrelen geweest. Hij heeft een tekening gemaakt van de Oceaan en alle waypoints genoteerd. Toen ging ie met de Raymarine aan de slag en heeft de route erin gezet.  We komen er niet achter hoe we een loxodroom in de GPS zetten. Geen idee of ie dat vanzelf doet of niet. Er is dus een kans dat we onbedoeld een ommetje gaan maken. Ik heb nog wat zitten lezen in de boeken over cruising en weet er nu alles van (ahum). Samen met Martje heb ik op de markt groente en fruit gekocht. Dat heb ik gewassen in water met bleekmiddel om alle eitjes en larven te elimineren. We hebben ook heel wat boten uitgezwaaid en we staan te popelen om zelf ook te gaan. Frank is de hele dag bezig geweest om e-mail via irridium binnen te krijgen, dat is nu gelukt! Tussendoor heb ik vanmiddag de Raymarine bestudeerd.  Daar zitten ook radar en AIS aan gekoppeld, zo maak ik de hele dag ervaringssprongetjes. Nu nog een biertje in de bar en wat eten (gamba’s!).

Woensdag 2 dec. 09 – 15.00 UTC

We zijn onderweg! Om 11.00 lokale tijd (12.00 UTC) hebben we de boot losgemaakt en voeren we de baai uit. Indrukwekkend natuurlijk, niet alleen het idee dat we nu echt die oceaan gingen oversteken, maar ook gewoon omdat de straat tussen Sao Vicente en Santo Antao heel erg mooi is. Ik hield niet op met filmen en tussendoor heb ik ook Jacq nog even gebeld voor een laatste afscheid. Tussen de eilanden stond een stevige wind met leuke golven, nu we er vandaan zijn is het wat rustiger. We doen kalm aan, met alleen de genua erop bij 20 knopen wind zeilen we net geen 7 knopen. Als het aan mij lag zouden we het grootzeil bijzetten, maar Frank en Marc vinden dat maar veel gedoe. Die twee hebben duidelijk meer rust in hun lijf dan ik.

Woensdag 2 dec. 09 – 15.25 UTC

We hebben toch het grootzeil gezet, 2^e rif erin want Frank laat die standaard erin zitten als hij het zeil strijkt. en gaan nu 8 à 10 knopen. Ik heb ook 12 op het log zien staan. Monohullers zouden kraaien van plezier bij dat soort snelheden en wij schmierken natuurlijk ook wel een beetje. Als we niet 2 volle watertanks en 600 liter brandstof hadden gehad zouden we makkelijk 2 knopen sneller kunnen. Al vanaf Sao Vicente zeilen we samen op met de Tengivag, een Sun Odyssey 45.2. Het doet mij natuurlijk veel deugd dat ons favoriete boottype de African Seawing zo goed bij kan houden, maar ik vrees dat we nu snel uit hun zicht zullen verdwijnen. 13 knopen meldt Frank! Een ander groot verschil is het comfort. Onze boot schommelt en stampt, maar verder blijft alles keurig op zijn plek. In de keuken staan de glazen voorraadpotten gewoon los op de plank! De Tengivag lag flink te rollen toen ze met enkel de genua voeren, met het grootzeil erbij liggen ze wel een stuk rustiger. 26 knopen wind meldt Frank. Laten we ervan genieten zolang het nog duurt, de ITCZ komt steeds dichterbij. We hebben nog een dag of 12 te gaan….

Donderdag 3 dec. 09 – 16.50 UTC

De eerste nacht zit erop. De wind is vrijwel de hele nacht boven de 20 knopen gebleven, dus we schoten flink op. De eerste 24 uur hebben we zo’n 180 mijl gemaakt, niet slecht voor zo’n maximaal beladen boot. Want gewicht telt zwaar negatief voor de prestaties van een catamaran. Marc heeft Frank een boekje gegeven over catamaran zeilen, daar heb ik al heel veel uit geleerd. Volgens Gideon zouden we met maar 1 volle tank water moeten reizen, dan zeilt de boot lekker, maar dat durven we toch niet. Stel je voor dat iemand een fout maakt, bijvoorbeeld een kraan niet goed dichtdoet, en/of dat de watermaker het begeeft. De nacht was prachtig, het was volle maan en dat geeft ongelooflijk veel licht. Marc nam de avondwacht, terwijl Frank sliep. Ik heb eerst wat zitten lezen, met een glaasje wijn erbij. Dat had ik beter niet kunnen doen, want even later ging de eerder met veel smaak gegeten kip piri piri met gestoomde aardappelen en wortelen weer overboord. Voordeel was dat ik van mijn hoofdpijn af was. Daar heb ik al dagen last van, voor vertrek al. Nu denk ik dat het met het geslinger van de boot te maken heeft. Even later vloog een vliegende vis rakelings langs Marc’s hoofd en belandde fladderend voor mijn voeten. Toen het licht werd bleken er op de trampoline meer te liggen. Om 22.30 uur (UTC) ben ik naar bed gegaan en om half vijf ben ik eruit gekomen om Frank af te lossen. Samen hebben we nog een uurtje zitten kletsen, hij met een glaasje wijn als afzakkertje voor het naar bed gaan. Toen de zon op kwam heb ik Marc gewekt, want hij wilde dat graag zien.

Vanmorgen zakte de wind in, eerst hielp het nog om de reven eruit te halen, maar uiteindelijk hebben we gekozen voor de code 0. Nu reachen we alweer de hele dag met een 7 knopen bij 14 knopen wind. We hebben iets opgeloeft om snelheid te kunnen maken. Ons plan is om later weer eens af te vallen en dan de code 0 te vervangen door de spinnaker. De zon heeft flink geschenen, ik heb vanmiddag in de trampoline liggen slapen. Dolfijnen heb ik nog niet gezien, zouden ze wel bestaan? Ook geen Tonijnen gezien. Frank heeft zijn kunstaas verspeeld en denkt dat we domweg te hard gaan om te kunnen vissen. Alleen heel grote tonijnen kunnen ons aas bijbenen, maar daar is Frank’s lijn te dun voor. Nu is hij van plan om van een chipszak een nieuw aasje te maken en we moeten in het vervolg de vliegende vissen bewaren om als aas te kunnen dienen. Wat we wel zien zijn sternen, ongelooflijk dat die zich zo ver uit de kust begeven. Slaapt zo’n beestje wel eens? 

Nico, de zoon van Frank heeft ons via de irridium de positie van de voorste boot doorgegeven. Die zijn ongeveer 2x zo ver als wij, terwijl zij al drie dagen onderweg zijn en wij pas één. Dat gaat dus goed! Wij zeilers zeilen toch altijd een wedstrijdje, al was het maar met onszelf. Aan de oostelijke horizon zien we een zeiltje, maar we kunnen niet zien of het een bekende is.

Het is inmiddels over vijven, tijd voor happy hour. Maar Marc ligt te slapen en Martje is nog steeds aan het inslingeren, ze houdt maar weinig binnen. Voordeel was dat wij met de lunch haar deel ook op mochten eten. Omelet met gebakken aardappelen van gister, brood en boerenkaas toe, alles weggespoeld met een glaasje wijn. Ik denk dat Frank en ik samen happy hour moeten vieren. Frank heeft biefstuk te ontdooien gelegd, dus ik kijk ook alweer uit naar het diner.

Donderdag 3 dec. 09 - 19.10 UTC

Ik mocht dit dagboek per e-mail naar huis sturen, over de irridium (satelliettelefoon). Ik geniet er nu al van dat ze dit thuis gaan lezen. Happy hour toch met z’n vieren, maar Martje dronk natuurlijk niets en er waren ook geen metagesprekken. Frank is aan het koken.

Vrijdag 4 dec. 09 – 16.45 UTC

Afgelopen nacht zijn we weer flink opgeschoten door continu zo’n 18 knopen wind en wat hulp van de zuidoostelijke Equatorial Counter Current van een halve knoop. De snelheid lag regelmatig boven de 8 knopen. We hebben wat zitten rommelen met onze afgelegde weg. De Tack Tick’s die naast de windgegevens ook het log weergeven bleken niet goed geijkt. Gelukkig heb ik op de eerste dag een track in de Raymarine gestart. Nu hebben we alles in orde en onze afgelegde weg herijkt. Om 12.30 UTC hadden we 348 mijl afgelegd, in dit tempo gaat de reis voor ons inderdaad een dag of 12 duren, zoals RIDS leider Patrick al voorspeld had. Vanmorgen hebben we de code 0 (zeil tussen gennaker en genua in) vervangen door de gennaker in de kleuren van de vlag van Zuid Afrika. Dat was nog een heel gedoe, Marc en ik waren blij dat we ons nut konden bewijzen. Door onze hoge koers zaten we inmiddels een halve graad oostelijk van de geplande koers die recht over de 25^e lengtegraad loopt. Nu is onze COG (course over ground) 185° en gaan we dus weer in de goede richting, bij 12 knopen wind maken we nog steeds zo’n 7 knopen. Na dit werkje volgde een heerlijke lunch met avocado, vissalade en aardappelsalade geserveerd op een bedje van bladsla en gegarneerd met tomaat.

Volgens de dagelijkse e-mail met alle posities zijn de drie groepen nog min of meer in stand gebleven en zijn wij niet eens de voorste van groep 3. Dat heeft ook te maken met onze vrij oostelijke positie, dat is natuurlijk de verkeerde kant op, maar heeft een tactische reden. In ieder geval liggen we voor op Suzie Too, de enorme 49-voets Moody (middenkuip) van een alleraardigst Brits stel dat sinds Sao Vicente hun dochter bij zich heeft. De RIDS is natuurlijk geen race, maar toch, in deze editie strijdt Suzie Too steeds met de African Seawing om de eerste plek. De Bambi II heeft een walvis gezien. De Maupiti heeft een tonijn van 15 kg gevangen en de vriezer van Fidelio is stuk. Zo heeft iedereen zijn dagelijkse hoogte- en dieptepunten.

Jacq en de jongens hebben een e-mail terug gestuurd. Ze hebben genoten van mijn mail en willen ook zo’n reis maken. Overmorgen gaan ze Sinterklaas vieren in Breda, waar Faas nog gelovig is. De mail kwam per ‘reply’, zoals Frank al vreesde, nu moet hij ook betalen voor het ontvangen van de 33kb grote lap tekst die ik gisteren zelf verzonden heb. Flessenpost per satelliet, e-bottle zeg maar, kost geld, het doet een beetje denken aan de tijd dat we moesten internetten per telefoon. Ik heb een mailtje teruggestuurd met de vraag om alleen korte platte tekst te sturen en geen ‘replies’. Frank heeft zijn aasje van chipszak klaar en heeft nu 3 lijnen uitstaan. De eerste met een gekocht kunstaas, die gaat vrij diep. De tweede, met chipszak-aas, blijft vrij hoog aan het oppervlak, net als de derde waar één van de vanochtend geoogste vliegende vissen aan hangt. Ik heb zojuist een dutje gedaan, maar ik geloof niet dat hij al iets gevangen heeft. Vanavond dus weer geen verse vis, ik heb al gezien dat er karbonades worden ontdooid. Het in Sao Vicente gekochte brood is min of meer op, dus de broodbakmachine is tevoorschijn gehaald. Martje is gelukkig weer wat frisser, mede dankzij de nu veel kalmere zee, maar ze is nog niet 100%. We zitten inmiddels bijna op de 10^e breedtegraad.

Zaterdag 5 dec. 09 – 18.15 UTC

7°55’.31N - 024°50’.30W, 558 nm op het log. Sinterklaasdag! Jacq heeft een geheugensteuntje in mijn tas gedaan, om mij eraan te helpen herinneren dat ze vandaag bij Bettina, Abe en Faas Sinterklaas vieren. Groeten aan de dolfijnen schrijft ze erbij, maar die hebben we nog niet gezien en ook geen tonijnen of zo. Het blijven mythische dieren. Het wordt wel steeds warmer en de wind zakt steeds meer in. We hebben nog maar een knoopje of 12 over. Na verloop van tijd is Marc gaan rommelen met de genua. Al gauw waren we met z’n drieën aan het experimenteren. Nu staat ie wat losser (idee Marc) en hebben we er een barber-hauler op gezet, zodat de schoothoek beter onder controle blijft (idee van mij). Een barber-hauler is een lijntje dat m.b.v. een blok op de schoot wordt gemonteerd en ongeveer midscheeps wordt aangetrokken. Ook hebben we met de koers gespeeld, wanneer loopt ie het snelst? Een paar graden hoger of lager kan een hoop schelen. Al met al beelden we ons in dat ie nu een knoop sneller loopt, 6,5 i.p.v. 5,5. De luchtdruk begint nu meer af te nemen, nu nog maar 1010 mbar, bij vertrek stond ie op 1016. We naderen dus de ITCZ. Frank bakt een roerbakschotel van biefstuk, paprika, ui en een soort courgette (christofeen?). Daar gaat ie een deel van wekken, zo leren we steeds meer.

Zondag 6 dec. 09 – 13.00 UTC

6°5’N - 025°W. Doldrums. 1013 mbar, zwaar bewolkt, buien aan de horizon. Vandaag hebben de Belgen Sinterklaasfeest. We zijn al uren in touw met van alles en nog wat. Gisteravond al zakte de wind steeds verder weg en we ontdekten dat actief sturen, liefst met de hand, zomaar 1 to 1,5 knoop winst geeft. Toen de maan nog niet op was zag je prachtige ‘zeevonken’ in het zog. Vannacht werd ik gewekt, want er werd onweer waargenomen. Alle hens aan dek. Pielen met de Raymarine, want de radar wilde het niet doen. Uiteindelijk is het toch gelukt natuurlijk, maar waren we wel mijn track kwijt. Marc ging slapen, Frank deed een powernap en daarna mocht ik weer slapen. Toen het licht werd zagen we zware buien hangen. Radar weer aan en ja hoor! Ze waren heel goed te zien, dus weer wat geleerd. We haalden de gennaker weg en ik probeerde tussen de buien door te sturen, maar dat lukte uiteindelijk niet meer. Gelukkig zat er geen onweer in, de boot spoelde zo lekker schoon. Alle mannen hebben een douche genomen in de regen. Na een hoop gerommel met zeilen, motor aan en weer rommelen met zeilen moeten we constateren dat we in de doldrums zitten. Om 11.00 uur eindelijk rust voor ontbijt. Frank ging slapen. Toen ontdekte ik dat er water uit een kastje kwam. Frank z’n bed weer uit, er was een slang van de watermaker losgeschoten. Toen alles weer gefikst was en een weigerachtige bilgepomp uiteindelijk toch alles weer netjes droog kreeg mocht Frank weer slapen. Al snel moest hij er weer uit, want de generator was te heet geworden. Andere generator aan en Frank weer naar bed. Morgen kijkt hij wel wat er aan de hand was. Marc en ik hebben de boot op een zuidelijke koers gelegd en de genua maar weggehaald. Zo stomen we nu richting evenaar, maar die ligt nog 400 mijl verderop. Windstil en 30°C, we drijven de boot uit, dus die douche was ook voor niets. Ik hoop dat we even een duik kunnen nemen als Frank weer wakker is.

Zondag 6 dec. 09 – 22.43 UTC

5°18’N - 25°08’W. Ik heb wacht, achter de kaartentafel heb ik alles onder controle. Iedereen slaapt, buiten is het vrijwel windstil, stikdonker en er staat een lichte deining. Het is 28°C, dus met een zwemvest aan is het best warm. We stomen op de electromotoren, die de African Seawing helaas met niet meer dan 4,5 knoop vooruit weten te duwen. Op de radar zie ik geen buien. De middag was vrij hectisch, met heel veel buien. Een paar hebben we op ons kop gekregen, het zweet is er weer afgespoeld en we hebben uiteindelijk zelfs onze jassen aangedaan. Die buien ontstaan voor je neus, terwijl je staat te kijken, dat is een fascinerend gezicht. Eéntje bracht tot 26 knopen wind mee. Die hadden we ook aan de ‘verkeerde kant’ te pakken, zodat we dreigden mee te draaien waardoor je er eigenlijk niet meer uitkomt. Door flink op te loeven lukte dat wel. Al met al hebben we een paar uur lekker kunnen zeilen en dat was winst. Martje vond het geloof ik allemaal wel een beetje spannend. Door al het reef- en trimwerk ging de spaghetti Bolognese er goed in. De Raymarine blijft hardnekkig een paar functies weigeren, meest irritant is dat hij zelf een GoTo kiest die er met geen mogelijkheid is uit te krijgen. AIS (automatisch identifiactie systeem van schepen op de radar) doet het ook niet meer. Op mijn verzoek heeft Frank een zachte reset uitgevoerd, het heeft mij wel een half uurtje gekost om alle instellingen weer goed te krijgen. Helaas voor niets, want de problemen zijn eigenlijk niet opgelost en nu heb ik er een probleem bij. De COG staat hardnekkig op 180° en daar geloof ik niets van, want hij verandert niet bij flinke koerswijzigingen en ik kan op het scherm zien dat mijn ware koers ongeveer 190° is. Na een klein uur heb ik het zoeken naar een oorzaak opgegeven, ik wil van mijn leven geen Raymarine op mijn boot. Ik zal Marc straks vragen om een van zijn handhelds op te starten, dan hebben we in ieder geval weer een betrouwbare COG. Frank heeft een (kleine) gribfile via de irridium binnengehaald, als we wat meer westelijk hadden gezeten hadden we meer wind gehad en waren we sneller uit de doldrums geweest. Het is natuurlijk maar een momentopname, maar volgens dit kaartje pikken we over 120 mijl de ZO-passaat op. Volgens de dagelijkse e-mail van de RIDS heeft een van de andere schepen een walvis geraakt, maar wij hebben nog geen zeezoogdieren gezien.

Maandag 7 dec. 09 – 21.00 UTC

3°30’N - 025°22’W. Het was een dag met veel regen. We hebben de zon eigenlijk niet gezien. Vanmorgen hadden we er een waar we zeker een uur lang middenin zaten, zo groot was ie. Met onweer ook. De motoren hebben vrijwel de hele dag aangestaan. Meestentijds stond ook de genua erbij, zodat we een knoopje extra maakten. Toen de wind wat aantrok twijfelden we of we het grootzeil zouden hijsen, want wat doe je als je een bui invaart en er komt veel wind? Tegen zessen hebben we hem er toch bij gezet, nog een knoopje meer en de motoren mochten uit. Zo zeilen we nu de nacht in, op de radar zijn geen buien te zien, aan de horizon wel wat weerlicht. Het COG probleem was een kwestie van opnieuw opstarten van de GPS. De uitgevallen generator had lucht aangezogen, misschien omdat de tank bijna leeg was. Voor Frank is ontluchten een fluitje van een cent en hij is overgeschakeld naar een andere tank. Marc heeft vannacht een vrachtboot of zoiets gezien, AIS bleek het toch gewoon te doen.

Vanochtend heeft Frank de voorraden verse groente en fruit gecontroleerd, toen bleek dat er een paar eieren stuk waren. Dat verklaarde de vreselijke stank die al een paar dagen uit die voorraad opsteeg, maar we lieten ons hierdoor niet afschrikken en hebben bij de lunch lekker eieren gebakken. De zee is soms heel knobbelig, Martje had daarom een slechte dag. Na een happy hour met pastis en chips aten we met z’n drieën kip met rijst en curry. We kijken verlangend uit naar die ZO passaat.

Dinsdag 8 dec.09 – 21.00 UTC

2°N, nog 120 mijl tot de evenaar. Het schiet niet op. Vandaag hebben we indrukwekkende squalls gezien, gelukkig gingen ze allemaal voor of achter ons langs. We blijven er kalm onder, alles went, maar we genieten wel van het schouwspel en blijven natuurlijk alert. Tussendoor veel zon. In de ochtend dachten we dat we de doldrums wel gehad hadden, dat de flauwe wind alleen nog maar wat hoefde aan te trekken, maar dat was een illusie. De wind kwam van alle kanten, nog het meest precies van voren. Er lijkt ook stroom tegen te staan. Al met al halen we niet meer dan 3 à 3,5 knoop, zo gaat het nog wel even duren voor we bij de evenaar zijn. Twee opmerkelijke faunawaarnemingen: 1) Afgelopen nacht had ik een stern in mijn bed. Het dier leek nogal verzwakt, we hebben hem maar door het raampje buiten gezet. Toen vloog ie weer weg. 2) Ik heb ook een flinke vis (>1m) uit het water zien springen. Hij leek eigenlijk wel op één van de haaien die Frank vanavond op TV liet zien. Op die film is Frank ook zelf te zien, zwemmend tussen de haaien. Mij niet gezien.

Verder was het een echte leesdag. We moeten samen goed nadenken om te weten wat voor dag het is. Ik raak kwijt wanneer wat gebeurd is. Zag ik nou vandaag die school vliegende vissen springen, of was het gisteren? Aan het eind van de middag zagen we een oceaanstomer, zo’n gebeurtenis houdt ons dan bijna een uur bezig.
- Waarom zien we hem niet op de radar?
Door te rommelen aan de instellingen verdween de regen en verscheen het schip. En wat kun je dan allemaal met zo’n stip doen? Belangrijkste les: je ziet echt niet zomaar alles op die radar, je moet weten wat de beperkingen zijn.

Op zo’n rustige dag dwalen de gedachten natuurlijk ook naar thuis af. Hoe zou het met ze gaan? Ik neem mij voor om na de evenaar eens te bellen. Ik open vast de envelop die mijn lief voor morgen heeft meegegeven, nu is ze even heel dichtbij.

Martje voelde zich goed, dus die zwaait weer de scepter in de keuken. Dat versterkt het hotel-gevoel. Ik mag bijvoorbeeld nog niet eens een kop thee zetten, want ze wil graag iets te doen hebben. Voor de lunch maakte ze een salade van tomaat en Kaapverdiaanse geitenkaas, vanavond hebben we erwtensoep met worst en een groentequiche gegeten. Pastisje vooraf, wijntje toe. Het is een zware tocht…

Woensdag 9 dec. 09 – 17.45 UTC

0°43’N - 26°27’W. We zeilen weer! Vanmorgen bij het aanbreken van de dag zag ik nog wat squalls en ploeterden we nog met minder dan 3 knopen op de motor tegen wind en stroom in. Wat later begon het, na 65 uur motoren, eindelijk weer te waaien, daarom hezen we de zeilen en al snel scheen de zon. Weg squalls, weg regen. Gaandeweg komen we er achter dat de boot hoger kan zeilen dan Frank tot nu toe dacht. Gelukkig maar, want het is al moeilijk genoeg om de neus goed zuidwaarts te houden. Het laatste wat we willen is te noordelijk bij Brazilië uitkomen en de daar naar NW krullende passaat op kop te krijgen. We willen zuidelijker mikken, om WZW-wind te krijgen. Hard gaat de boot sowieso, met 8-9 knopen wind zeilen we 6-7 knopen. Misschien dat we alsnog wat boten kunnen inhalen. Vannacht gaan we de evenaar passeren, maar eerst eten we vanavond lamsvlees met gratin dauphinois. Ik geniet!

Donderdag 10 dec. 09 – 03.00 UTC

0°!!!!! Om half drie zijn we de evenaar gepasseerd! Mijn steeds schaarser wordende haren zitten er gelukkig nog op. Bij de toast met Cava kreeg Zeus de eerste slok. Marc heeft mij Orion laten zien. De maan is een liggende sikkel. Daarnet was het nog winter, nu is het zomer.

12.30 UTC

We hebben 2 schepen gezien. Vannacht een groot vissersschip. Het was moeilijk om vast te stellen welke kant ie op bewoog, hij gaf ook geen AIS signaal. Marc en ik zijn er in een wijde boog omheen gezeild. De radar bewees goed diensten, ik wordt er steeds handiger in. Vanochtend haalde een containerschip ons in, op AIS konden we precies zien wie het was en waar ie naartoe ging.

Jacq heeft op internet gezien dat we er bijna waren. ‘Alles hier OK’ schrijft ze. Nog een dag of zes te gaan.

20.45 UTC

Ik heb vanavond naar huis gebeld. Mijn moeder zou zeggen:
- Wat ze al niet kunnen tegenwoordig, het is toch wat.
De jongens zijn ziek geweest, maar verder gaat alles goed.

Vanmiddag zat ik wat te mijmeren over tijd. 14 dagen op zee, wat betekent dat? 14 dagen geen land onder de voeten, 14 dagen geen schoenen of sokken aan, 14 dagen geen ander nieuws dan wat wel en wee van de andere schepen en een e-mailtje van thuis. We leven in onze eigen microkosmos waar het ritme wordt bepaald door wind, zon, buien, eten, slapen en af en toe een schip. De leemtes vul ik op met lezen, kletsen en schrijven. Vanavond aten we kip met appelmoes en gebakken aardappelen. Nog een dag of zes te gaan.

Vrijdag 11 dec.09 – 11.30 UTC

Ontbijt met wentelteefjes, als de jongens dat horen.. De wind is wat aangetrokken en staat ook iets meer oost. De boot peert met 8 knopen op onze bestemming af. Tijdens mijn wacht vannacht heb ik 6 uur lang genoten van de door het donker jagende boot. Gisteren hebben we een (te) kleine dorade gevangen. Frank had iets nieuws geprobeerd, dus we hopen dat hij vandaag eindelijk iets gaat vangen.

 20.30 UTC
4°26’S-28°41’W. Dolfijnen! Tijdens happy hour zag ik ze ineens, het waren er maar een paar en ze bleven niet lang. Maar toch! Ik vond ze groot en voornaam zoals ze soepel hun boogjes boven water maakten. Nu die tonijnen nog. Frank had vanochtend weliswaar iets heel zwaars aan de haak, ik moest hem helpen om de lijn binnen te halen, maar uiteindelijk verloren we hem toch.
Ondertussen komen we ook steeds meer naar het westen, daarom verschuift ons dagritme langzaam. We hanteren nu min of meer UTC-2. We zien eigenlijk continu wel ergens één of meer vogels, zou dat komen omdat we dichter bij de kust komen? Fernando de Noronha licht op zo’n 220 mijl en de dichtstbijzijnde kust op 390 mijl.
De wind was de hele dag fantastisch, een knoop of 15. Nu het donker wordt zakt ie in tot een knoop of 10. We zien wel hoe het zich ontwikkelt.

Zaterdag 12 dec. 09 – 21.45 UTC
6°53’S - 030°42’W. Met prachtig weer stuiven over een kalme zee richting Salvador. Nu er wat ruimer gezeild kan worden hebben we de code 0 weer gehesen. Hoewel de wind meestal niet boven de 12 knopen uitkwam, gingen we over de grond heel vaak harder dan 9 knopen. Daar zat misschien een beetje hulp van stroom bij, maar dit zijn toch echt hele mooie cijfers. Hier laat de boot zien dat ie met licht weer bijzonder goed vooruitkomt. Het was leuk en leerzaam om te spelen met de variabelen: trim van code 0, grootzeiltrim en de instelling van de hoek van de schijnbare wind op de stuurautomaat. De boot is lekker gevoelig voor trim, dus dan heb je ook het gevoel dat je invloed hebt. Dat leidt soms tot kleine botsingen van ego’s, vooral Frank en ik halen graag ons gelijk. Marc is veel gematigder. Maar we zijn gelukkig sportief en Frank is natuurlijk de schipper, dus zijn oordeel geeft de doorslag.
De dagelijkse e-mail van de RIDS stemde ons licht euforisch, want we hadden in 24 uur bijna 180 mijl gemaakt. We kijken reikhalzend uit naar morgen, zou het ons lukken om toch nog wat van de achterstand, die we vooral door het motoren hebben opgelopen, goed te maken?
De voorraden vers voedsel beginnen te slinken, dus langzamerhand schakelen we over op conserven. Gisteren aten we zelfgemaakte ‘karbonade’ uit de weckpot, dat is een Vlaamse variant van gestoofd rundvlees. Vandaag aten we ‘koteletten’, in Nederland heten die vleesjes ‘karbonades’. Voor de lunch hadden we een heerlijk bordje vis uit blik met zoetzure groentes. Het leven aan boord is zeer relaxed, we zonnen op de trampoline en lezen onze boeken. Vandaag helaas geen dolfijnen en weer geen tonijnen.

23.15 UTC
De boot jakkert door de nacht terwijl iedereen slaapt, behalve ik. Ik kijk naar de sterren aan de heldere hemel, zie er een vallen en doe een wens.

Maandag 14 dec. 09 – 04.45 UTC
9°09’S - 033°05’W. Vandaag, gisteren eigenlijk, draaide de wind en kwam hij veel achterlijker in. Dat drukte onze snelheid flink. De lucht was strak blauw, dus al met al een warme en luie dag met het wisselen van de zeilen als welkome afwisseling. Na een lunch met een uitgebreid kaasplateau overwogen we heel even om de motor te starten, maar we namen eerst even een duik in die eindeloze oceaan. Ik vond het water erg warm. Toen trok de wind gelukkig wat aan en konden we de gennaker weer uit zijn snuffer bevrijden. Het diner was eenvoudig maar lekker: choucroute uit blik, gekocht in Dakar en weggespoeld met een glaasje witte wijn. Goed tegen de scheurbuik. Wat lijkt het lang geleden dat ik zo’n zuurkoolschotel in een Parijse brasserie at, toen deze reis nog maar net begonnen was.

Maandag 14 dec.09 – 17.45 UTC
We spinnakeren/gennakeren voort. Langzamerhand schuift het RIDS-veld een beetje bij elkaar, zodat ook radiocontact weer mogelijk is. Maar nadat de dagelijkse posities waren binnengehaald, daalde het humeur van Frank flink, want we zouden volgens de RIDS-leiding maar weinig zijn opgeschoten. Totdat we zagen dat de opnametijden niet gelijk waren. Uit een eigen herberekening blijkt dat we toch wat plaatsjes opgeschoven te zijn, Frank weer blij. Néé, dit is géén wedstrijd. Met deze kennis konden we genieten van een lekkere schotel met inktvis, aardappelsalade en zoetzure groentes. Straks eten we eigengemaakte gulasch, in Mindelo geweckt. Maar eerst nog even borrelen bij de ondergaande zon, met een stukje oude boerenkaas van de Graaf. Nog een dag of twee te gaan.
Woensdag 16 dec.09 – 8.30 UTC
68 mijl van Salvador. Als alles goed gaat moeten we vandaag voor het donker in Salvador kunnen zijn. Dat willen we graag, maar wij zijn ons er ter dege van bewust dat er best nog een extra nachtje op zee aan vast kan zitten. Gisteren was een rare dag met een humeurig begin. Om 6.00 nam ik de wacht over van Frank. De spi stond erop, die kunnen we tot zo’n 18 knopen schijnbare wind gebruiken en de schijnbare wind moet achterlijker dan dwars inkomen, ofwel in een hoek van meer dan 90 graden t.o.v. het schip.
- Ik heb wat af moeten vallen om niet onder de 90 graden te komen,
zei Frank.
- OK, ik kijk het wel aan tot Marc wakker is, als het niet gaat halen we hem weg,
antwoordde ik, waarop ik de wacht overnam. Langzamerhand nam de wind wat toe en moest ik steeds meer afvallen om te voorkomen dat ie in zou klappen. Hij trok hard aan de boot, dus ik ging goed vooruit. Helaas de verkeerde kant op. Toen de wind aantrok tot 18 knopen werd Marc net wakker en ik stelde voor om de spi weg te halen. Samen rolden we de genua uit, haalden de spi weg en hezen het grootzeil. Dat leverde een klein dilemma op. Om de boot goed in de wind te leggen moesten eigenlijk de motoren aan, maar ik wilde Frank niet wakker maken. Ik besloot om het zeilend op de genua op een aandewindse koers te proberen, dus ik loefde op en vierde de grootschoten om het zeil ruimte te geven. Zo doe ik het op de Flow ook vaak en Marc sputterde ook niet tegen. Maar helaas, Frank werd toch wakker en we hadden het duidelijk niet goed gedaan. De procedures voor dit grote schip zijn iets complexer dan die voor een 30-voeter. Sommige gaan tegen alle boekjes in, zoals het loszetten van de kraanlijn als je gaat hijsen en weer vastzetten als je klaar bent (anders kunnen de latten erachter blijven steken). We hadden een flink stuk vertrouwen verspeeld, voortaan moeten we Frank wakker maken voor een zeilenwissel of iets dergelijks. De sfeer was een paar uurtjes heel slecht, maar volwassen als we zijn hebben we na een tijdje de humeurigheid overboord gezet.
Wat we niet moeten onderschatten is Frank’s teleurstelling dat we niet in staat zijn geweest om het hele veld voorbij te schieten. Dat komt vooral door 65 uur langzaam motoren. Ook omdat de lijstjes met de posities die Patrick opstuurt helemaal niet kloppen, gaat de African Seawing niet de erkenning krijgen die ie verdient. Als je een groot deel van je kapitaal in zo’n snelle boot hebt gestopt is dat wel even slikken.
Het weer van gisteren hielp ook niet echt om de wedstrijd, die er niet is, te winnen. Want de rest van de dag was het tobben. De wind varieerde nogal in sterkte en richting, dus om de boeg richting bestemming te houden hebben we de hele zeilengarderobe geprobeerd. Dat houdt een mens wel lekker bezig. In de loop van de middag werden we omringd door buien. Op een gegeven moment trok de wind aan, Marc en ik gespten onze reddingvesten aan om klaar te staan als de code 0 weg zou moeten. Plotseling trok de wind aan en spoot de boot vooruit. Voor wij het zeil weg hadden klokte Frank, vaardig planerend, nog even 14 knopen. Toen volgde de stilte. Na een tijdje kwakkelen besloten we de spi weer te zetten, ondanks de dreigende buien. Toen we het hele zaakje succesvol hadden gehesen en klaar stonden om de snuffer op te trekken kwam er ineens weer 21 knopen wind, dus als een speer die slurf weer naar beneden. Uiteindelijk voeren we op alleen de genua de nacht in, dat schoot maar matig op. We aten zalm met spinazie en aardappelpuree en bespraken de kansen, woensdag aankomen zat er eigenlijk niet meer in. De bemanning was vrij eensgezind en besloot om niet in het donker de spi te hijsen, want wie weet zouden er nog meer buien komen. Frank twijfelde nog even, maar een nieuwe vlaag van 21 knopen nam die twijfel gelukkig weg. Tijdens het eten prezen we onszelf met de vloeiende samenwerking tijdens alle zeilenwissels, waarbij we communiceren met slechts een enkel woord of handgebaar. Zo werden nog wat kruimels humeurigheid van tafel geveegd.
Ik had avondwacht. Toen het al een meer dan een uur niet meer echt hard gewaaid had verscheen Frank met een slaperig hoofd, hij wilde toch de spinnaker er op hebben. Marc was ook net wakker geworden.
- OK, we doen het!
zeiden we, en zo waren we midden in de nacht weer druk in de weer op de trampoline. Plotseling ging het man overboord alarm. Frank telde snel de koppen, maar mistte gelukkig niemand. Marc bleek zijn Mobilert te zijn kwijtgeraakt, die dingen hadden we toch beter vast moeten maken. Wel een mooie kans voor Frank om te leren hoe dit alarm werkt. Ik vond het schorre gepiep eigenlijk weinig alarmerend, op de trampoline hadden we al helemaal niets gehoord. Zouden de anderen wel wakker worden als ik tijdens een wacht overboord zou gaan? Nou ja, man overboord is gewoon geen optie, zoals Frank ons meerdere keren op het hart heeft gedrukt.
Misschien gaat het dus toch nog lukken om vandaag aan te komen. Het is een plus dat er genoeg wind is, maar de min is dat we moeten afkruisen. Waarom staat die wind niet gewoon oost of oost-zuid-oost, zoals in alle gidsen wordt beloofd?

13.10 UTC
12°49’S - 37°54’W. Land in zicht!

Donderdag 17 dec.09 – 10.30 UTC-2
Salvador. We liggen aan een steiger! Gisteravond hebben we even na 21.00 UTC vastgemaakt, onder luid applaus en gejuich van een ontvangstcomité van eerder gearriveerde RIDS’ers. We konden tot vlak voor de haven doorzeilen. We hebben genoten van het laatste stukje, want de baai en de stad werden prachtig verlicht door de ondergaande zon. Na 14 dagen en 9½ uur zat de reis erop.
Nu resten Marc en mij nog 5 dagen Salvador voordat een vliegtuig ons weer naar Lissabon gaat brengen. De marina ligt op de best denkbare locatie, vlak tegenover de lift naar de oude stad. De telefoon doet het weer en we hebben gratis internet, dus het contact met thuis komt weer op gang. In Nederland vriest en sneeuwt het, hier hebben we het geluk dat er af en toe wat regen valt zodat het tijdelijk even afkoelt.

Oceaan log nu hier te vinden.